Czy zastanawiamy się czasem, jak wiele możliwości kryje się w młodym człowieku? Jak często oceniamy jego zachowanie, sposób uczenia się czy reagowania, nie próbując zrozumieć, co za nimi stoi? A przecież nie wszyscy myślimy tak samo, uczymy się w tym samym tempie i odnajdujemy się w identycznych warunkach.
Właśnie te zagadnienia stały się punktem wyjścia do spotkań organizowanych w ramach Warmińsko-Mazurskiego Tygodnia Kariery, odbywającego się pod hasłem „Spektrum możliwości – moc neuroróżnorodności”. Specjalistki ds. rozwoju zawodowego z Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży OHP w Olsztynie odwiedziły placówki edukacyjne, by wspólnie z dziećmi i młodzieżą odkrywać mocne strony, rozwijać samoświadomość i pokazywać, że różnorodność nie jest przeszkodą, lecz wartością, którą warto dostrzegać i wspierać.
Każdy z nas ma swoją historię
Naszą podróż po spektrum możliwości rozpoczęliśmy w Szkole Niepublicznej „Fenomenalni” w Łupstychu. Jesienne liście, szyszki, kasztany i żołędzie stały się inspiracją do twórczych działań, eksperymentowania oraz odkrywania różnorodnych faktur, kształtów i kolorów.
To, co na pierwszy rzut oka mogło wydawać się zwykłą zabawą, miało znacznie głębszy sens. Tworzenie, doświadczanie i samodzielne podejmowanie decyzji dawały uczestnikom przestrzeń do działania we własnym tempie i na swój sposób. Bo przecież nie każdy potrzebuje tych samych instrukcji, bodźców czy warunków, aby rozwinąć skrzydła.
Zobaczyć w sobie coś dobrego
W Szkole Podstawowej w Szczęsnym oraz Szkole Podstawowej nr 6 w Olsztynie wykorzystaliśmy karty w kształcie klocków LEGO, aby zachęcić uczniów do poszukiwania odpowiedzi na pytanie: „Kim jestem?”. Dzieci opisywały siebie, swoje cechy i mocne strony. W Szczęsnym wspólnie układały również obraz z puzzli, ćwicząc komunikację, współpracę i umiejętność dochodzenia do porozumienia.
To ważne, by młody człowiek potrafił dostrzec w sobie coś więcej niż błędy, trudności czy obszary wymagające poprawy. Każdy ma przecież swoje zasoby. Ktoś wyróżnia się kreatywnością, ktoś inny cierpliwością, umiejętnością słuchania, organizowania pracy czy wspierania innych.
Nie musimy być tacy sami, by być równie ważni. Nie musimy mieć identycznych umiejętności, by wspólnie osiągać cele.
Mój mózg, moje zasady – poznaję siebie
W Zespole Szkół Chemicznych i Ogólnokształcących w Olsztynie młodzież pracowała z kartą autorefleksji „Mój mózg, moje zasady”. Uczniowie zastanawiali się, co pomaga im się skoncentrować, w jakich warunkach najlepiej przyswajają wiedzę i jakie sposoby działania sprawdzają się w ich codziennym życiu.
To szczególnie istotne w świecie, w którym młodzi ludzie mierzą się z licznymi oczekiwaniami, porównywaniem się z innymi i presją osiągnięć. Brak oczekiwanych efektów nie zawsze oznacza brak zaangażowania. Czasami wystarczy lepiej poznać siebie, znaleźć odpowiednią strategię i zrozumieć, że do tego samego celu można dochodzić różnymi drogami.
Neuroróżnorodność w szkole i przyszłej pracy
W Zespole Szkół Mechaniczno-Energetycznych w Olsztynie, popularnym „Energetyku”, oraz w Zespole Szkół Samochodowych w Olsztynie rozmawialiśmy o neuroróżnorodności w edukacji i na rynku pracy.
Poruszaliśmy zagadnienia związane z indywidualnymi predyspozycjami, mocnymi stronami i wyzwaniami, z którymi mogą mierzyć się osoby neuroatypowe. Nie zabrakło również rozmów o prawach i obowiązkach pracowników oraz pracodawców, a także o znaczeniu odpowiedniego wsparcia i dostosowywania warunków pracy do indywidualnych potrzeb.
Warto pamiętać, że za każdym stanowiskiem, oceną czy wynikiem stoi człowiek. Nie wszyscy pracujemy w tym samym tempie, komunikujemy się w identyczny sposób czy potrafimy zaprezentować swoje możliwości w takich samych warunkach. Dlatego zamiast pochopnie oceniać, warto najpierw spróbować zrozumieć.
Rugby, współpraca i własna droga do sukcesu
W Szkole Podstawowej nr 6 w Olsztynie warsztaty połączyliśmy z zajęciami sportowymi z elementami rugby. Uczniowie przekonali się, że sport to nie tylko rywalizacja, ale również współpraca, samodyscyplina, wytrwałość, odpowiedzialność i szacunek dla innych.
Każdy zawodnik wnosi do drużyny inne umiejętności. Nie wszyscy muszą być najlepsi w tym samym, by zespół mógł skutecznie działać. Podobnie jest w życiu, szkole i przyszłej pracy zawodowej.
Aktywność sportowa stała się więc praktyczną lekcją współdziałania, wzajemnego zaufania i dostrzegania wartości, jaką wnosi każdy członek zespołu.
Dobra praktyka zaczyna się od uważności
Warmińsko-Mazurski Tydzień Kariery pokazał, jak wiele można osiągnąć, łącząc doradztwo zawodowe z kreatywnością, autorefleksją, doświadczeniem i sportem. Różnorodne formy aktywności sprzyjały odkrywaniu mocnych stron, rozwijaniu kompetencji społecznych oraz poszerzaniu wiedzy o neuroróżnorodności.
Przede wszystkim jednak przypomniały nam o czymś niezwykle ważnym: młody człowiek nie potrzebuje wyłącznie wskazówek, jak osiągnąć sukces. Potrzebuje również przestrzeni, w której może poznawać siebie, zadawać pytania, popełniać błędy i poszukiwać własnej drogi, bez poczucia, że musi być kopią kogoś innego.
Dziękujemy wszystkim odwiedzonym placówkom za otwartość, zaangażowanie i gotowość do podejmowania niestandardowych działań edukacyjnych. Szczególne podziękowania kierujemy do społeczności Szkoły Niepublicznej „Fenomenalni” w Łupstychu oraz pani Renaty Markowicz za zaangażowanie w tworzenie przestrzeni, w której uczniowie mogą odkrywać i rozwijać swoje możliwości także poza tradycyjnymi metodami nauczania.
Nie musimy być tacy sami, żeby wspólnie osiągać sukcesy!
Być może najważniejszym efektem tych spotkań nie będzie żadna pojedyncza odpowiedź ani wykonane zadanie, lecz przekonanie, które młody człowiek zabierze ze sobą: mam swoje mocne strony, mogę rozwijać się na własny sposób i nie muszę być taki jak wszyscy, by mieć coś wartościowego do zaoferowania.
Bo spektrum możliwości otwiera się przed nami wtedy, gdy przestajemy pytać, dlaczego ktoś jest inny, a zaczynamy zastanawiać się, jak pomóc mu rozwinąć to, co w nim najlepsze.
Spektrum możliwości. Moc (neuro)różnorodności. Mój sposób na sukces!
